რა არის დივიდენდი

რა არის დივიდენდი post thumbnail image

ალბათ გსმენიათ დივიდენდების შესახებ, თუმცა ცოტამ თუ იცის დეტალურად რა არის დივიდენდი, რომელი კომპანიები გასცემენ დივიდენდებს და რატომ. მათ შესახებ ინფორმაცია შეზღუდულია, ადამიანებს, ვინც არ არის ჩახედული ინვესტიციებში ცოტა რამ თუ ესმით დივიდენდების შესახებ, შესაბამისად საერთო წარმოდგენა მათ შესახებ მეტად მწირია. ერთადერთი რაც დიდივდენდების შესახებ შეიძლება იცოდეთ არის ის, რომ დივიდენდები წარმოადგენს საშუალებას მიიღო დამატებითი მოგება კომპანიიდან, რომლის აქციებიც თქვენს მფლობელობაშია. ამ სტატიაში განვიხილავთ რა არის დივიდენდი, როგორ მუშაობს ის და რომელი კომპანიები გასცემენ მას.

რა არის დივიდენდი

ზოგიერთი კომპანია გასცემს ფულს მათზე, ვისაც ამ კონკრეტული კომპანიის აქციები აქვს ნაყიდი. დივიდენდების გაცემა არის საშუალება კომპანიისათვის შემოსავლის გარკვეული ნაწილი გადაუნაწილოს ინვესტორებს, როგორც მოგება ინვესტიციაზე. ძირითადად კომპანიები გასცემენ დივიდენდებს წლიურად, ნახევარი წლის ან სულაც თითოეული კვარტალის შემდეგ. დივიდენდები გაიცემა იმის მიხედვით, თუ რამდენ აქციას ფლობს ესა თუ ის ინვესტორი. შესაბამისად კომპანიის მმართველი საბჭო თანხმდება რა თანხა უნდა გაიცეს დივიდენდის სახით ერთ ინდივიდუალურ აქციაზე. მაგალითად, თუ თქვენ კონკრეტული კომპანიის 10 აქციას ფლობთ, ხოლო დივიდენდი განისაზღვრება ერთ აქციაზე 5 დოლარით, თქვენ მიიღებთ კომპანიისგან 50 დოლარს დივიდენდის სახით ყოველწლიურად. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ თუ რომელიმე კომპანიის აქციებს ფლობთ აუცილებლად მიიღებთ დივიდენდს. თუ თქვენ გსურთ დივიდენდის მიღება აქციებიდან, აუცილებლად უნდა შეარჩიოთ ისეთი კომპანია, რომელიც აქციებზე დივიდენდებს გასცემს. აქციები, რომლებზეც დივიდენდების მიღებაა შესაძლებელი პოპულარულია ისეთ ინვესტორებში, რომელთაც უბრალოდ აქციებით ვაჭრობა არ სურთ, უნდათ დიდხანს შეინარჩუნონ ამა თუ იმ კომპანიის აქციები და თან პერიოდულად მოგება მიიღონ.

დივიდენდები წარმოადგენს ეგრეთწოდებულ ტოკენს, რასაც კომპანია გასცემს ინვესტორებზე. დივიდენდები ძირითადად გაიცემა კომპანიის ნეტ მოგებიდან. როდესაც კომპანია იღებს მოგებას, მაგალითად ერთი წლის განმავლობაში, ამ მოგების დიდი ნაწილი ბრუნდება კვლავ კომპანიაში, ხოლო დარჩენილი თანხიდან შეიძლება კომპანიამ ინვესტორებს გადაუხადოს აქციებზე მოგება დივიდენდების სახით. რამდენი უნდა იყოს დივიდენდი და როდის უნდა გაიცეს, ეს სრულებით კომპანიაზეა დამოკიდებული. თუ კომპანია მუდმივად გასცემს დივიდენდებს, ეს ნიშნავს რომ თქვენი ყოველი პერიოდის შემდეგ (მაგალითად კვარტლის, ექვსი თვის ან ერთი წლის შემდეგ) მიიღებთ დივიდენს, რომლის რაოდენობაც წინასწარაა განსაზღვრული. თუმცა კომპანიები ხანდახან გასცემენ სპეციალურ დივიდენდებს ერთჯერადად. ეს ძირითადად მაშინ ხდება, როდესაც კომპანია იღებს მოსალოდნელზე და ზოგადად, ჩვეულებრივზე უფრო მაღალ მოგებას. მაგალითად Microsoft Inc-მა 2004 წელს გასცა სპეციალური დივიდენდები 3 დოლარი თითოეულ წილზე, მაშინ როდესაც ამავე წელს, მისი ჩვეულებრივი კვარტალური დივიდენდი 16-18 ცენტით განისაზღვრებოდა.

როგორი კომპანიები გასცემენ დივიდენდებს

მიუხედავად იმისა, რომ ერთ აქციაზე ან წილზე, დივიდენდის ღირებულება შეიძლება მცირედ გეჩვენოთ, საერთო ღირებულება ნამდვილად არაა მცირე, იმის გათვალისწინებით რომ კომპანიას შეიძლება გამოშვებული ჰქონდეს მილიონობით აქცია. შესაბამისად, იმისთვის რომ კომპანიამ დივიდენდების გადახდა შეძლოს, აუცილებელია მას ჰქონდეს სტაბილური ფინანსური მდოგმარეობა, რათა დივიდენდები გადაიხადოს მაშინაც კი, როდესაც განსაკუთრებული მოგება არ აქვს განსაზვრული პერიოდის განმავლობაში. შესაბამისად, დივიდენდებს დიდი, კარგად დაფუძნებული და ფინანსურად ძლიერი კომპანიები გასცემენ.  შეიძლება, არიან კომპანიები, რომლებიც ასევე საკმაოდ წარმატებულები არიან ბაზარზე და დიდი ფინანსური ზრდით გამოირჩევიან, მაგრამ არ გსაცემენ დივიდენდებს, რადგან სურთ რომ მოგება სრულად გამოიყენონ თავიანთი ბიზნესის კიდევ უფრო გასაზრდელად.

ისტორიულად დივიდენდების საუკეთესო გადამხდელები არიან ისეთი კომპანიები, რომლებიც მუშაობენ ნედლეულის ინდუსტრიაში, ასევე გაზისა და ნავთობის ინდუსტრიაში. ხშირად იხდიან დივიდენდებს საბანკო და ფინანსურ სექტორში, ასევე ჯანმრთელობისა და ფარმაცევტულ სექტორში არსებული კომპანიები. დივიდენდების გადამხდელი კომპანიების სიაშია ასევე Apple, Wells Fargo, Microsoft Inc და სხვა. ტრადიციულად, დივიდენდებს მეტწილად ეგრეთწოდებული ლურჯი ჩიპის კომპანიები იხდიან.

რატომ გასცემენ კომპანიები დივიდენდებს

შეიძლება ზოგიერთი თქვენგანი დაფიქრდეს, რატომ გასცემენ კომპანიები დივიდენდებს, როდესაც შეუძლიათ ეს თანხა კომპანიის გასაზრდელად და ბიზნესის გასაფართოებლად გამოიყენონ. მითუმეტეს მაშინ, როდესაც კომპანიების უდიდესი ნაწილი სწორედ ასე იქცევა, ხოლო დივიდენდების გამცემი კომპანიები კი ამ მხრივ უმცირესობაში არიან. თუმცა არსებობს ორი ძირითადი მიზეზი, რის გამოც კომპანიები ირჩევენ გადაუხადონ თანხა აქციების მფლობელებს.

პირველ რიგში, როგორც ავღნიშნეთ, დივიდენდებს გასცემენ დიდი, ძლიერი და კარგად დაფუძნებული კომპანიები, რომელთან მაღალი მოგება აქვთ და ნაკლები თანხა ჭირდებათ ბიზნესში რეინვესტირებისათვის. დივიდენდების გაცემა, კომპანიებისთვის შესაძლოა ისეთივე მომგებიანი აღმოჩნდეს, როგორც მაგალითად მოგების რეინვესტირება.

  • ინვესტორებს ყოველთვის ურჩევნიათ ფული დააბანდონ ისეთი კომპანიის აქციებში, რომელიც გასცემს დივიდენდებს. შესაბამისად, ასეთი კომპანიების აქციების ყიდვის მსურველი მეტია, რაც კომპანიაზე ზოგადად დადებითად აისახება.
  • ის რომ კომპანია დივიდენდებს იხდის ინვესტორებისთვის ძალიან მკაფიო გზავნილია. ეს ნიშნავს იმას, რომ კომპანიას აქვს ფინანსური შესაძლებლობა გადაიხადოს დივიდენდები, გარდა ამისა, ეს ნიშნავს რომ კომპანია კარგ ფინანსურ მდგომარეობაშია არამხოლოდ ახლა, არამედ მენეჯმენტს აქვს პოზიტიური მოლოდინი სამომავლო შემოსავლებთან დაკავშირებითაც. შესაბამისად, დივიდენდების გადახდით კომპანია კიდევ ერთხელ ამტკიცებს, რომ ის ძლიერი და ფინანსურად მომგებიანი კომპანიაა, რაც ზრდის მის აქციებზე მოთხოვნას და შესაბამისად ინდივიდუალური აქციის ფასსაც.

დივიდენების სახეები

დივიდენდების ყველაზე გავრცელებული სახეა დივიდენდის გაცემა ეგრეთწოდებულ საერთო აქციებზე, ეს სწორედ იმ სახის დივიდენდებია რაზეც ზემოთ ვისაუბრეთ. მაგალითად, თქვენ შეარჩიეთ კონკრეტული კომპანია, რომლის აქციებიც საბროკერო კომპანიის მეშვეობით იყიდეთ. თქვენ არამხოლოდ ელოდებით, რომ კომპანიის აქციების ფასი გაიზარდოს რათა მომავალში მიიღოთ მოგება, არამედ იღებთ მოგებას დივიდენდის სახით კონკრეტული პერიოდის შემდეგ, რომელიც კომპანიის მიერ არის დაწესებული. გარდა ამ ტიპის დივიდენდებისა, კიდევ არსებობს ორი სახის დივიდენდი – სპეციალური და უპირატესი დივიდენდები.

სპეციალური დივიდენდები

სპეციალური დივიდენდი სტატიაში უკვე ვახსენეთ. კომპანია შეიძლება გასცემდეს ან არ გასცემდეს დივიდენდებს, მაგრამ თუკი ის წლების განმავლობაში მიიღებს მოგებას რომლის რეინვესტირების აუცილებლობა კომპანიას არ გააჩნია, შეუძლია სპეციალური დივიდენდები გასცეს. ეს კომპანიის მხრიდან მოულოდნელი საჩუქარივითაა. ამ ტიპის დივიდენდების გაცემა კომპანიისთვის სასარგებლოა სწორედ ზემოთ მოცემული მიზეზების გამო.

უპირატესი დივიდენდები

უპირატესი დივიდენდი გაიცემა არა საერთო აქციებზე, არამედ უპირატეს აქციებზე. ასეთი ტიპის აქციები თავისი აღწერილობით უფრო მეტად ობლიგაციებია ვიდრე აქციები. უპირატესი დივიდენდები ძირითადად გაიცემა კვარტალურად და ჩვეულებრივი დივიდენდებისგან განსხვავებით ფიქსირებულია. მაგალითად თუ საერთო აქციებზე დივიდენდი შეიძლება განსხვავებული იყოს ყოველი კვარტალის შემდეგ იმის მიხედვით თუ რამხელა იყო კომპანიის მოგება ამ პერიოდში, უპირატესი დივიდენდები ფიქსირებულია. შესაბამისად, ასეთი ტიპის აქციების მფლობელებმა ყოველთვის ზუსტად იციან რამხელა დივიდენდებს მიიღებენ თითოეული კვარტალის შემდეგ.

 

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *